เด็กวิทย์ ม.อ. คว้าแชมป์ประเทศไทย เวที Better Futures Project 2026 ปั้นไอเดียความยั่งยืน เปลี่ยนโจทย์ SDGs สู่ทางออกสังคมจริง

มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ขอแสดงความยินดีกับทีม “เพราะครูเชื่อมั่นในตัวคน” ในโอกาสคว้ารางวัลชนะเลิศอันดับ 1 ระดับประเทศ จากเวทีการแข่งขัน Better Futures Project 2026 ภายใต้แนวคิด “อนาคตใกล้ฉัน” รอบชิงชนะเลิศ ณ ศูนย์การค้าเซ็นทรัลเวิลด์ กรุงเทพมหานคร ตอกย้ำศักยภาพตัวแทนภาคใต้ที่นำองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์มาพัฒนาเป็นนวัตกรรมเพื่อสังคมที่ตอบโจทย์อนาคตได้อย่างเป็นรูปธรรม โดยมีสมาชิกทีมประกอบด้วย นายณกมล วรตันติ, นายพัชรพล ไฝจู, นายจักรินทร์ บริรักษ์, นางสาวชวัลญา ใจเพลิน, นางสาวณญาดา จิตมณี, นางสาวเลอวรา โพธิ์แก้ว และนางสาวธัญวรรณ สุขศรี พร้อมด้วยทีมคณาจารย์ที่ปรึกษา ได้แก่ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.กรกช วิจิตรสงวน เจ็ดวรรณะ, รองศาสตราจารย์ ดร.พิมลศรี มิตรภาพอาทร, รองศาสตราจารย์ ดร.จุฬารัตน์ ชุมนวล, ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อมรรัตน์ รัตนะ และ ดร. มรกต แก้วเพชร ที่ร่วมสนับสนุนอย่างใกล้ชิด

จุดเริ่มต้นของการรวมพลังครั้งนี้ ต่อยอดมาจากกลุ่มนักศึกษา 7 คนที่เคยร่วมทำค่ายในโครงการสงขลานครินทร์เพื่อผู้ประสบภัย ซึ่งมองเห็นว่ากระบวนการทางวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ ไม่ควรหยุดอยู่แค่ในห้องเรียนหรือจบไปพร้อมกับโครงการระยะสั้น เมื่อได้รับการสนับสนุนจากโครงการ Better Futures Project โดยสำนักงานโครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ (UNDP) และภาคีเครือข่าย ทีมจึงเลือกปักหมุดลงพื้นที่ ณ วิสาหกิจชุมชนบ้านท่าช้าง จังหวัดพัทลุง เพื่อร่วมแก้ปัญหาตามโจทย์ "ทะเลสวย ท่องเที่ยวยั่งยืน และชุมชนอยู่ร่วมกันได้" ด้วยตระหนักว่าปัญหาสิ่งแวดล้อมและน้ำเสียในแถบทะเลสาบพัทลุงและสงขลานั้นเชื่อมโยงถึงกันเป็นผืนน้ำเดียว

ในการลงพื้นที่ ทีมได้ทำงานร่วมกับคุณป้ามาลี พันธ์วงศ์ ประธานวิสาหกิจชุมชนบ้านท่าช้าง และพบข้อจำกัดสำคัญของกลุ่มผลิตภัณฑ์ผ้ามัดย้อม ที่ประสบปัญหาสีตก ซักแล้วหลุดลอก ลวดลายยังไม่โดดเด่น และไม่กล้านำออกจำหน่าย ยิ่งไปกว่านั้น การใช้สารช่วยติดสีสังเคราะห์ (มอร์แดนท์) ทั่วไปยังส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมทางทะเล โดยเฉพาะการทำลายและฟอกขาวของปะการังหากปนเปื้อนลงสู่น้ำ แม้สมาชิกในทีมส่วนใหญ่จะมีพื้นฐานด้านคณิตศาสตร์ แต่ก็ได้ทำการค้นคว้าทดลองเพื่อหาสารธรรมชาติทดแทน จนค้นพบว่า "ยางกล้วยป่า" ในท้องถิ่นมีคุณสมบัติช่วยยึดเกาะสีได้อย่างมีประสิทธิภาพโดยไม่ทำลายระบบนิเวศ

นอกจากมิติด้านเคมีสีธรรมชาติ ทีมยังได้นำโปรแกรมคณิตศาสตร์เชิงเรขาคณิต (GSP) เข้ามาช่วยออกแบบลวดลายอัตลักษณ์ชุมชนและพัฒนาเป็นบล็อกสกรีน ถ่ายทอดภาพลายช้างชูขา 3 เชือก ที่มีฉากหลังเป็นเขาอกทะลุ สัญลักษณ์สำคัญของจังหวัดพัทลุง ควบคู่กับการนำ "แป้งสาคู" ที่เหลือจากกระบวนการผลิตในชุมชนมาประยุกต์ทำเป็นสีสกรีนธรรมชาติ ช่วยเปลี่ยนจากผ้ามัดย้อมธรรมดาให้กลายเป็นสินค้าหัตถกรรมที่มีมูลค่าเพิ่ม มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว และพร้อมพัฒนาต่อยอดเป็นกิจกรรมเวิร์กช็อปเชิงการท่องเที่ยวสร้างสรรค์เพื่อดึงดูดผู้มาเยือน

ความสำเร็จในครั้งนี้จึงสะท้อนหัวใจสำคัญของ “3 เปลี่ยน” ที่ทีมได้สร้างให้เกิดขึ้นจริง ได้แก่ เปลี่ยนวิธีคิด จากการมองทรัพยากรท้องถิ่นอย่างยางกล้วยป่าและแป้งสาคูให้กลายเป็นนวัตกรรม เปลี่ยนวิธีทำ ด้วยการลดใช้สารเคมีแล้วหันมาพึ่งพากระบวนการธรรมชาติที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และเปลี่ยนบทบาท จากนักศึกษาในห้องเรียนสู่เยาวชนที่ร่วมขับเคลื่อนชุมชน พร้อมช่วยให้คนในท้องถิ่นกลายเป็นผู้ผลิตและผู้นำเสนอผลงานของตนเองได้อย่างภาคภูมิใจ แสดงให้เห็นอย่างเด่นชัดว่าเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) สามารถจับต้องได้จริงเมื่อขับเคลื่อนด้วยพลังของวิทยาศาสตร์และความเชื่อมั่นในศักยภาพของมนุษย์